Het aardbevingsdossier in het kort

Header afbeelding

Het aardbevingsdossier is ingewikkeld. Ieder jaar verandert er namelijk wel iets. En er zijn allerlei verschillende organisaties mee bezig. Dat maakt het moeilijk om het overzicht te houden. Daarom hebben we een tijdlijn in de Op Stee (zomer 2022) geplaatst. Op deze pagina vind je nóg meer informatie over het aardbevingsdossier. 

Tijdlijn van het gasdossier op hoofdlijnen

Van 2012 tot nu >>

2012: Hoe het begon

Het begon allemaal écht in 2012 toen de aardbeving in Huizinge van 3.6 op de schaal van Richter Nederland wakker schudde. Voor die tijd werden de aardbevingen nog weinig serieus genomen. Maar dat werd na deze aardbeving ineens anders. Er kwamen honderden schademeldingen binnen bij de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij). Voor het eerst wordt de vraag gesteld: hoe veilig zijn de woningen in Groningen? De politiek moest iets met de aardbevingen in Groningen.

2013: Onderzoek naar veiligheid

Na de aardbeving in 2012 wordt door de NAM, het Rijk en het Staatstoezicht op de Mijnen onderzoek gedaan naar de constructieve veiligheid van woningen. Daaruit blijkt dat veel huizen in Groningen versterkt moeten worden om de veiligheid te kunnen garanderen.

2014: Start Centrum voor Veilig Wonen (CVW)

Eind 2014 wordt het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) opgericht. Het CVW moet aan de slag met de schademeldingen én met het verbeteren van de veiligheid: de versterkingsaanpak. 

2015: Groningen krijgt een Nationaal Coördinator

Hans Alders wordt in 2015 aangesteld als Nationaal Coördinator van Groningen. Hij moet in beeld krijgen waar en hoe de versterking moet worden aangepakt. Ook komt er een NPR-norm 2015 voor de beoordeling van de veiligheid van gebouwen bij aardbevingen.

Sjuxumerweg (1)

2015: Versterking woningen Loppersum

Wierden en Borgen start met een pilot voor de versterking van 65 woningen aan de Sjuxumerweg en de Badweg in Loppersum. Het heet de H3V-aanpak en wordt gedaan samen met het CVW.

2016: Minder gas uit de bodem

De gaskraan in Groningen gaat voor het eerst een beetje dicht. Inwoners vragen om eerlijke afhandeling van de schade.

2016: Meer woningen versterkt

In Loppersum, Middelstum, Garrelsweer en Wirdum worden nog eens 113 woningen versterkt. Het is een vervolg van de H3V-aanpak van 2015.

2017 - 2019: H3V-versterking stopt en gebiedsgerichte aanpak wordt leidend

De nieuwe gebiedsgerichte aanpak van de NCG verandert de werkwijze. De H3V-versterking stopt en woningen worden grootschalig geïnspecteerd en onderzocht.

2018: Fakkeloptocht en NAM uit de schadeafhandeling

De aardbeving van 3.4 in Zeerijp in 2018 zorgt voor nieuwe protesten in Groningen. In de fakkeloptocht lopen 12.000 mensen mee (ook Wierden en Borgen). Ineens komt er weer tempo in de besluitvorming. De schadeafhandeling gaat van de NAM en het CVW (Centrum voor Veilig Wonen) naar het TCMG (de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen). De minister besluit dat de gaskraan voor 2030 dicht moet. Er komt een nieuw schadeprotocol. Het Rijk verwacht dat door het dichtdoen van de gaskraan minder huizen versterkt moeten worden. Eind 2018 wordt daarom de NPR-norm voor aardbevingsbestendig bouwen herzien.

2018: Eerste versterkingsadviezen van NCG

Wierden en Borgen krijgt de eerste versterkingsadviezen van woningen in het aardbevingsgebied. Ongeveer 150 woningen moeten worden gesloopt en nieuw gebouwd.

2018: Nieuwe aanpak Nationaal Coördinator - de HRA-methode

In mei 2018 stapt Hans Alders op als Nationaal Coördinator Groningen. De gebiedsgerichte aanpak wordt door de nieuwe Nationaal Coördinator vervangen door de HRA-methode. Op basis van een risicoprofiel krijgen woningen een advies. De woningen waarvoor inmiddels een versterkingsadvies is gegeven blijven bij de gebiedsgerichte aanpak horen. De woningen die een opname hebben gehad, maar nog geen advies gaan over naar de nieuwe HRA-methode. Er zijn verschillende woningen die wél zijn opgenomen, maar waar ineens geen versterkingsadvies meer voor nodig is.

2019: De versterkingen moeten sneller

In 2019 komen gemeenten, provincie, Rijk en NCG met een ‘versnellingspakket’ om de versterkingsopgave uit het slob te trekken. Er moeten andere methodes komen zoals de praktijkaanpak, waarbij aannemers een grotere rol krijgen en de typologieaanpak. De praktijkaanpak kan in 2020 al kleinschalig beginnen, want die bestond al onder de naam ‘Aannemersvariant’.

210326 Loppersum7

2019: Versterking en sloop-nieuwbouw projecten

Aan de Badweg in Loppersum en aan de Ticheldobbe in Middelstum worden nieuwe woningen gebouwd. In Ten Post versterken we woningen vanuit de gebiedsgerichte aanpak. 

2020: TCMG wordt IMG. NCG krijgt rol in uitvoering

In 2020 krijgt de TCMG een andere naam: het heet nu Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). De NCG is de uitvoeringsorganisatie voor de versterking geworden. Die moet zich inzetten voor de veiligheid van Groningen.

2020: Projecten in volle gang

De sloop en nieuwbouw in Ten Post gaat van start. Ook fase 2 in Middelstum aan Coendersweg begint. In Loppersum start de sloop van fase 2a aan de Pomonaweg en de Badweg.  

2021: Start pilot typologieaanpak

De methode typologieaanpak is in 2021 klaar. Er wordt met een pilot gestart. Voor verschillende type gebouwen heeft een onderzoeksbureau berekend wat de impact van een aardbeving is. Dat betekent dat alle gebouwen van hetzelfde type dezelfde versterkingsaanpak krijgen. Het idee is dat de versterking zo sneller gaat dan wanneer alle gebouwen apart moeten worden onderzocht.

De aardbevingen houden aan. Eind 2021 is er nog een zware aardbeving van 3.2 in Garrelsweer.

2022: Hoe moet het nu met de gaswinning?

De Gasunie vraagt de minister om uitstel van het dichtdraaien van de gaskraan om de leveringszekerheid te kunnen garanderen. De oorlog in Oekraïne zorgt voor onzekerheid over de gaswinning. Uitgangspunt is nu nog dat de gaskraan in 2023 dicht gaat.  

2022: Resultaat en onzekerheid

Mooie nieuwe woningen in Loppersum, Ten Post en Middelstum zijn opgeleverd. Ook op andere plekken zijn woningen versterkt en vernieuwd. Maar het is nog lang niet klaar. Veel huurders wachten nog op duidelijkheid: moet er versterkt worden?

Wat doet Wierden en Borgen in het aardbevingsdossier?

Wierden en Borgen is afhankelijk van verschillende organisaties die werken aan de versterkingsopgave. Omdat het gaat om meer dan 1.000 woningen hebben we regelmatig overleg met medewerkers van NCG (Nationaal Coördinator Groningen). Ongeveer 250 woningen zijn inmiddels versterkt of vernieuwd. Voor ongeveer 600 woningen wachten huurders nog op duidelijkheid.

Het versterkingsproces van een woning ziet er ongeveer zo uit:

  • NCG doet een inspectieverzoek voor een woning
  • Aannemer van de NCG doet een opname van de woning
  • NCG stelt een versterkingsadvies op
  • Versterkingsadvies gaat naar Wierden en Borgen
  • Wierden en Borgen neemt versterkingsadvies over of vraagt een herbeoordeling aan
  • NCG maakt nieuwe beoordeling van versterkingsadvies met NPR van nu
  • NCG stuurt herbeoordeling naar Wierden en Borgen
  • Wierden en Borgen maakt plannen op basis van herbeoordeling

Het is erg vervelend dat huurders lang moeten wachten op duidelijkheid. Het gebeurt regelmatig dat Wierden en Borgen wel plannen heeft voor een complex (gebouw of woningrij), maar dat we nog wachten op de versterkingsadviezen. Als we starten vóór de versterkingsadviezen, krijgen we geen vergoedingen.  En die vergoedingen hebben we wel nodig om de grote investeringen te kunnen doen.

Als het al zo lang duurt, waarom dan óók nog een herbeoordeling?

Als je een versterkingsadvies volgens de normen van 2015 laat herbeoordelen naar de normen van nu, dan zijn de gevolgen van de versterking veel kleiner. Bij de herbeoordeling kijken ze naar wat nodig is voor de woning volgens de nieuwe norm.
Met minder of kleinere ingrepen heeft u als bewoner veel minder overlast. Bovendien is er dan de mogelijkheid om de woning tijdens de versterking te verduurzamen met subsidie. Of we het versterkingsadvies laten herbeoordelen, hangt af van het advies en de gevolgen voor de woning. Mogelijk zijn de gevolgen van de versterking zo groot dat het geen wooncomfort oplevert. Bijvoorbeeld doordat de kamers kleiner worden door versterking van de muren aan de binnenkant In dat geval kiezen we voor herbeoordeling.

NPR 2020: De nieuwste norm

De overheid en de NAM, en later de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), hebben veel onderzoek gedaan naar de impact van aardbevingen. Eerst waren de bevingsnormen overal hetzelfde. Later bleek dat woningen in het ene gebied minder schade hebben van de aardbevingen dan in een ander gebied. De nieuwste normen houden er rekening mee dat de gaswinning op bepaalde locaties is gestopt. Daarmee nemen de risico’s op grote bevingen ook af. Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe minder huizen we hoeven te versterken. Ook weten ze nu dat bouwconstructies van beton, hout of steen anders reageren bij een beving. Deze nieuwe inzichten zijn verwerkt in een rekenmodel. Hier komt een ander, zuiverder versterkingsadvies uit.