In Zeerijp krijgen oude bouwmaterialen een tweede leven
In Zeerijp slopen we dit najaar woningen met aardbevingsschade: ze maken plaats voor nieuwe woningen. Maar het slopen gaat deze keer anders dan anders. Wat nog bruikbaar is, halen we er voorzichtig uit.
Stel, je bent uitgekeken op je bank. Je vindt hem ouderwets en hij past niet meer bij je nieuw geverfde muur. Wat doe je? Breng je hem naar het grofvuil? Of zet je hem op Marktplaats of breng je hem naar de kringloop en maak je er iemand anders blij mee?
Voor diezelfde keuze staat Wierden en Borgen tegenwoordig als er een woning wordt gesloopt. Gooien we de oude materialen weg, of gebruiken we ze opnieuw? We kozen meestal voor weggooien. Maar de komende jaren doen we dat anders. De doelstelling is om 2050 volledig circulair zijn. Daarom halen we de oude woningen in Zeerijp netjes uit elkaar. Zo kunnen die materialen een tweede leven krijgen.
Starten met hergebruik van materialen
“Hergebruik is waar we met z’n allen naartoe willen”, zegt Cees Kuipers, projectleider bij Wierden en Borgen. Hij leidt het project in Zeerijp. “Iedereen heeft het over hergebruik, maar hoe pak je het precies aan? Wij besloten er gewoon mee te beginnen. Met dit project laten we zien: we zijn ons bewust van materialen en dat we die weer kunnen inzetten voor nieuwe producten.”
Materialen zoveel mogelijk heel laten
In plaats van met de sloopkogel, gaat het sloopbedrijf (WMR Rinsumageest BV) voorzichtiger te werk: ze halen de materialen zoveel mogelijk heel uit de woningen. “Van dakhout kun je bijvoorbeeld schuttingen maken. En een keukenblok kan naar de kringloopwinkel”, vertelt Wybe Meinema van het sloopbedrijf. “We houden van alle materialen een ‘materiaalpaspoort’ bij.Hierin staat wat het is, en wat het kan worden.
Hergebruik bakstenen in nieuwe basisschool
Op de plek van de oude woningen komen straks nieuwe woningen. Gebruikt Wierden en Borgen ook materialen uit de gesloopte huizen in deze nieuwe huizen? “Nee”, geeft Cees aan. “De materialen uit deze woningen krijgen vooral op andere plekken een nieuw leven.” De bakstenen gaan bijvoorbeeld gebruikt worden voor een nieuwe basisschool in Meerstad.
Het sloopbedrijf haalt de stenen zoveel mogelijk heel uit de woningen. “We halen daarna de oude cementresten van de stenen af”, vertelt Wybe van het sloopbedrijf. “Dat doen we samen met mensen van de sociale werkvoorziening Dokwurk uit Dokkum.
Ook duurzame materialen in Zeerijp
De nieuwe woningen in Zeerijp worden dus niet gemaakt van materialen uit de oude woningen. Toch worden hier wel andere materialen hergebruikt. “De bakstenen maken we bijvoorbeeld deels van oude dakpannen”, legt Cees uit. “Het sloopbedrijf vermaalt dakpannen uit een ander sloopproject tot fijn poeder. Daarmee maakt steenfabrikant Strating speciaal voor ons nieuwe bakstenen.” Verder gebruikt het projectteam zoveel mogelijk gerecycled glas en kunststof. Voor de isolatie kijken ze naar natuurlijke materialen, zoals hennep of houtvezel
De woningen zien er straks uit als nieuw
Bouwen met hergebruikte en natuurlijke materialen: dat klinkt voor sommige mensen misschien een beetje spannend. Architect Hester Slager van TWA Architecten stelt je gerust. “Van de hergebruikte en natuurlijke materialen zie je straks niks. De woningen zien er nieuw uit. De bakstenen zijn rood en de huizen hebben een pannendak en witte kozijnen. Zo passen ze goed bij de rest van het dorp. Wel krijgen ze een paar moderne onderdelen. De draaiende delen van de ramen zijn bijvoorbeeld oranjerood."
Huurders en inwoners kozen ontwerp
Huurders en andere inwoners van Zeerijp kozen zelf voor dit ontwerp. Drie architectenbureaus mochten hun ontwerp presenteren en de inwoners kozen voor TWA. “Het dorp is enthousiast”, glimlacht Cees. “Als alles goed gaat, bouwen we de woningen in de loop van 2027 en zijn ze eind 2027 klaar.” Splinternieuw, maar toch vertrouwd en met een vleugje oud